Evliya Camisi ve Selçukluların Anadolu'da inşa ettikleri ilk cami olan Menuçehr Camisi ilin önemli camileridir.1579'da yaptırılan ilk cami yıkıldığından,17. yüzyılda toprak damlı olarak yeniden inşa edilmiştir. Avlusundaki türbeden dolayı bu adı almıştır.


İnanç Turizmi


 

Ebul Hasan-i Harakan-i Türbesi ve Evliya Camii

Evliya Camii
Anadoluya gelen ilk Evliya-Alperenlerden olan Hasan-i Harakan-i Türkmenistanın Horasan Bölgesindeki Bistam Kasabasına bağlı Harakan Köyünde M.S. 963 (Hicri-352) yılında fakir bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir.
Asıl adı Ali Bin Ahmed Cafer olan Evliya, M.S. 1033 yılında şehid olmuştur. Türkmenistandan Anadoluya M.S. 11. Yüzyıldaki Selçuklu akınları sırasında geldiği anlaşılan EBUL HASAN-İ HARAKAN-İ Hicri 425 – Miladi 1033 yılında Kars’ın 15 Km. doğusundaki Yahni Dağı eteğinde Bizans Ordusu ile yapılan bir savaşta şehid olmuştur. Sultan Alparslanın 1064 yılında Kars’ı fethetmesinden sonra bugünkü kabrinin bulunduğu Kaleiçi Mahallesindeki türbesi yapılmıştır. 1579 yılında Osmanlı Padişahı III. Murad’ın emriyle Karsa gelen Lala Mustafa Paşa tarafından türbe yeniden yaptırılarak Alperenin ismine izafeten de Türbenin yanındaki Evliya Camii yaptırılmıştır.
11. Asrın tasavvuf alimlerinden Ebul Hasan, Anadolunun Türkleşmesinde müridleriyle birlikte hizmette bulunmuş tevazu sahibi bir Evliyadır. Kendisinden sonra gelen AHMED YESEVİ ve MEVLANA’yı da etkileyen bu tasavvuf aliminin görüşleri, Mürüdleri tarafından Nurul Ulum adlı eserde toplanmıştır.

Ebul Hasan-i Harakan-i Türbesi ve Evliya Camii 2001 yılında restore edilerek ziyarete açılmıştır.

Ebul Hasan-i Harakani Türbesi
 

KÜMBET CAMİİ (HAVARİLER KİLİSESİ) :

Bağratlı sülalesi zamanına ait bir kilise olup, Kral Abbas II. Tekvor tarafından 932-937 yılları arasında 12 havari adına yaptırılmıştır. 1579 yılında camiye çevrilmiş ve Selçuklu kümbetlerine benzer kubbe yapısı nedeniyle Vakıf kayıtlarına “ KÜMBET CAMİİ” olarak geçmiştir.
1778’ den sonra Ruslar tarafından tekrar Kiliseye çevrilerek onarım ve ilaveler yapılmıştır. 4 yapraklı yonca veya haç planlı olan kilisenin kubbe kasnağının pencere kemerleri arasında bulunan 12 havariye ait kabartma resimler çok ilgi çekicidir.
Cumhuriyet döneminde uzun bir müddet müze olarak kullanılmıştır. Bugün hala ayakta kalan eserlerimizden birisidir.

EVLİYA CAMİİ:

1579 yılında Osmanlılar tarafından kale ve şehir onarılırken yaptırılmıştır. Bu cami 1604 ve 1628 Safavi istilasında yıkılmış, daha sonra toprak damlı olarak yeniden yaptırılmıştır. Avlusundaki türbeden dolayı Evliya Camii adını almıştır. Eski adı “ Murat-ı Salih Camii” dir. Bugün hala ibadete açıktır.

ULU CAMİİ:

Sultan İbrahim zamanında yaptırılmıştır. Yapıt, gerçekte XI. Yüzyıldan kalma bir Bizans kilisesidir. I. Dünya Savaşında, Ermeniler kenti boşaltırken, giderayak camii tahrip etmişlerdir. Ayrıca cami, depremlerden de zarar görmüştür. Bugün harap bir haldedir. Sadece minaresi ayaktadır.

ALİAĞA CAMİİ:

Yusufpaşa Mahallesindedir. 1697 yılında Aliağa adlı bir kişi tarafından tuğla minareli olarak yaptırılmıştır. Bugün hala ibadete açıktır.

YUSUF PAŞA CAMİİ:

Kapı üzerindeki kitabeden anlaşıldığına göre Seyyit Yusuf paşa (Veli) adındaki Kars Beylerbeyi tarafından 1664 yılında yaptırılmıştır. Gri , Boz ve beyaz taş ve tahta minarenin yerine daha sonra Vakıflar tarafından yeni minare yapılmıştır. Halen ibadete açıktır.

KİLİSELER:
İlçe Merkezinde yer alan ve 19. yüzyılda Ruslar tarafından yaptırılan bu bina Belediye tarafından sinema olarak kullanılmak üzere büyük ölçüde tahrip edilmiştir. 1970’li yıllarda geçirdiği yangın sonucu ise yalnız taş duvarları ayakta kalmıştır.